over bureau073

aanbeveling18

 

De Parlementaire Enquêtecommissie Woningcorporaties heeft in harde bewoordingen geconstateerd, dat het corporatiestelsel structurele tekortkomingen vertoont. Dit komt door de hybride mix van overheidssturing, marktwerking en zelfregulering. Daarom heeft de commissie een fundamenteel andere sturing en ordening overwogen; volledige afschaffing van het huidige stelsel en onteigening van het maatschappelijk vermogen. Hoewel juridisch mogelijk, heeft de commissie dat op korte termijn niet realistisch geacht. De laatste aanbeveling nodigt alle betrokkenen echter wel uit om na te blijven denken over structurele hervormingen. bureau073 levert daar graag haar bijdrage aan.

Aanbeveling18 zegt: Experimenteer met alternatieven voor woningcorporaties, zoals sturingsmechanismen, zeggenschapsstructuren en introductie van investeringsfondsen.

 

 

aanbevelingen parlementaire enquêtecommissie

 

Cultuuromslag bewerkstelligen

Stimuleer en faciliteer cultuuromslag

Governancecode uitbreiden op punten van integriteit en gedrag

 

grenzen stellen

 

Terug naar de kerntaak: begrenzen van (neven)activiteiten

Geen commerciële nevenactiviteiten meer

Nadere inperking van toegestaan maatschappelijk vastgoed

Bestaande commerciële nevenactiviteiten verantwoord afbouwen

Beperkte leefbaarheiduitgaven

Grenzen aan grondposities

 

Begrenzen van werkgebied

Maximale werkgebied corporaties wordt woningmarktgebied

Grote landelijk opererende corporaties op termijn defuseren

 

Begrenzen van schaalgrootte

Fusies alleen met uitgebreide motivering en na toestemming Minister

Aantal verbindingen (dochterondernemingen en deelnemingen) terugdringen

 

governance versterken

 

Centrale kaderstelling, lokaal bindende afspraken

Rol Minister: regels stellen, toezichtkader opstellen en monitoren, en Tweede Kamer informeren door middel van een jaarlijkse ‘Staat van de volkshuisvesting’

Rol corporatie, huurder en gemeenten: lokale afspraken maken en aanspreken op het naleven daarvan

De Minister is niet aanspreekbaar op prestaties van individuele corporaties, maar wel verantwoordelijk voor werking van het systeem van prestatieafspraken

 

Gemeenten meer invloed: vergroten democratische legitimiteit

Woonvisie gemeente en prestatieafspraken corporatie-gemeente verplicht

Bindende arbitrage bij niet-totstandkoming of niet-naleving van prestatieafspraken

Controle op volkshuisvestelijke prestaties door gemeenten en huurders

 

Versterking positie huurders: vergroten maatschappelijke legitimiteit

Versterking huurdersorganisatie met advies- en instemmingsbevoegdheden

Huurdersorganisatie beoordeelt het volkshuisvestelijk presteren

Besluiten kunnen nemen via een huurdersraadpleging

 

Onafhankelijk en geïntegreerd extern overheidstoezicht door Woonautoriteit

Integreren van financieel, rechtmatigheids-, governance- en integriteitstoezicht bij een onafhankelijke woonautoriteit

Het CFV omvormen en uitbreiden tot die onafhankelijke Woonautoriteit en

zbo-status handhaven

Informatiebevoegdheden en sanctie-instrumentarium voor de Woonautoriteit

 

Versterking en professionalisering intern toezicht

Minister moet disfunctionerende commissarissen kunnen ontslaan

Geschiktheidstoets voor commissarissen uitgevoerd door Woonautoriteit

Beloning commissarissen baseren op tijdsbeslag en verantwoordelijkheden

Maximale zittingstermijn van acht jaar

Versterking (informatie)positie van de raad van commissarissen

Evenwichtiger corporatiebestuur

Minister moet disfunctionerende bestuurders kunnen aanpakken

Bestuurdersbenoeming na instemming van Woonautoriteit

Meerhoofdige leiding uitgangspunt voor grote corporaties

Bestuurders zitten in beginsel maximaal acht jaar

 

Versterking taakinvulling accountant

Corporaties krijgen status van ‘organisatie van openbaar belang’ (OBB)

Accountant moet (dreigende) risico’s signaleren en rapporteren

Managementletters van de accountant gaan ook naar de Woonautoriteit

Kostprijshedge-accounting verbieden

 

Vergroting controleerbaarheid en transparantie

Uniformering van waarderingsgrondslagen

Verplicht en verbeterd inzicht in vermogenspositie en investeringscapaciteit

Verplichte visitaties

De Minister informeert de Tweede Kamer jaarlijks over de ‘Staat van de volkshuisvesting’

 

geld beteugelen

 

Meer prikkels in het borgingsstelsel

Corporaties moeten failliet kunnen gaan

Eigen risico introduceren voor geldverstrekkers

 

Financieringsmogelijkheden en zorgplicht vergroten

Afhankelijkheid sector van sectorbanken verkleinen

Grotere rol voor institutionele beleggers onderzoeken

Uitgebreide zorgplicht banken voor woningcorporaties

 

Herinrichting borgingsstelsel

Borgingsstelsel vereenvoudigen

Beslissingsbevoegdheid tot saneren bij Minister

WSW wordt gemandateerd uitvoerder bij sanering

 

WSW als hoeder van de borg

Versterking rol achtervangers bij WSW

WSW onder toezicht van de Minister plaatsen

Bestedingscontrole geborgde leningen door het WSW

 

 

gedrag verbeteren

 

Integriteit: fraude en zelfverrijking hard aanpakken

Meer prioriteit bij opsporing en vervolging van fraude in de sector

Doorlichting integriteit corporatiesector herhalen

Effectiviteitmeting van integriteittoezicht en opsporing

Tweede Kamer jaarlijks informeren over voorkoming, opsporing en vervolging integriteitkwesties in de corporatiesector

 

Experimenteer met alternatieven voor woningcorporaties

Experimenteer met andere sturingsmechanismen en zeggenschapsstructuren

Maak het ‘ombouwen’ van corporaties onder voorwaarden mogelijk